• Home
  • برق ساختمان
  • نکات مهم کلید برق و روشنایی ساختمان در مبحث 13 مقررات ملی ساختمان
کلید برق و روشنایی

نکات مهم کلید برق و روشنایی ساختمان در مبحث 13 مقررات ملی ساختمان

کلید برق چیست؟

کلید تک پل یا کلید دو پل هر دو اسامی این تجهیز هستند و شاید ساده ترین تجهیز برقی باشد که در دوران ابتدایی و در کتاب علوم با آن آشنا شده ایم. کلید تک پل به زبان ساده وسیله ای است که از آن برای قطع و وصل کردن یک مدار الکتریکی از یک نقطه استفاده می شود. این کلید و همه کلیدهای مورد استفاده در برق ساختمان، در واقع بر سر راه جریان برق و سیم منتهی به مصرف کننده ها قرار می گیرند.

نکات مهم کلید برق و روشنایی ساختمان

مدار روشنایی

  • مدار تغذیه کننده چراغ ها یا نقاط روشنایی نباید پریزها یا هرگونه وسیله یا دستگاه دیگر را تغذیه کنند.
  • از هر مدار روشنایی می توان 1یا 2 موتور کوچک را به شرط آنکه مجموع توان آن ها از 100وات تجاوز نکند تغذیه کرد (مثلا از مدار روشنایی سرویس بهداشتی می توان 1 یا حداکثر 2 فن انشعاب گرفت).

روشنایی سرویس بهداشتی

  • در ساختمان های مسکونی هر مدار روشنایی نباید بیش از 12 چراغ یا نقطه روشنایی (غیر از روشنایی ایمنی) را اگر در بیش از یک اتاق یا فضای مشخص قرار گرفته باشند تغذیه کند.

مدار روشنایی برق ساختمان

  • تعداد چراغ های مدار که در یک اتاق یا فضای مشخص نصب می شوند فقط به جریان مجاز هادی و مدار و حفاظت آن محدود می شود.
  • در روشنایی ایمنی نباید بیش از 20 نقطه روشنایی از یک مدار تغذیه گردد و نیز کل جریان مدار نباید از 60 درصد جریان مجاز کلید حفاظتی (با اعمال ضرایب کاهش باردهی کلید حفاظتی ) آن مدار بیشتر باشد.
  • هادی فاز باید در سرپیچ های پیچی لامپ ها به قسمت انتهایی داخل (وسط) سر پیچ وصل گردد.

سرپیچ لامپ ساختمان

  • چنانچه بدنه چراغی از جنس  عایق باشد هادی حفاظتی (سیم ارت) در محل آن به دقت عایق بندی و رها می شود تا اگر احتمالا در آینده در محل آن چراغ با بدنه هادی نصب شود از آن هادی حفاظتی استفاده شود.

مدار کلید تبدیل برق ساختمان

انتخاب کلید

کلیدها (کلید برق و روشنایی) باید برای استفاده در سیستم های جریان متناوب و از نوع قطع و وصل سریع بدون دخالت نحوه و سرعت عمل دست مناسب باشند.

جز در مواردی که استاندارد ساخت کلید به نحوی دیگر مشخص کرده باشد جریان اسمی کلیدها با توجه به نوع باری که قطع و وصل می کنند باید برابر یا بزرگتر از مقادیر ذکر شده در زیر باشند:

  • برای بارهای با ضریب قدرت واحد (لامپ رشته ای و نظایر آن ):جریان مصرف = بدین معنی که برای بارهای ضریب قدرت واحد (لامپ رشته ای و نظایر آن ) جریان کلید باید برابر یا بزرگتر از جریان مصرفی بار باشد.
  • برای بارهای با ضریب قدرت راکتیو(موتورها و نظایر آن 1.25 برابر جریان مصرف
  • برای بارهای با ضریب قدرت خازنی (کاپاسیتیو) و مواردی نظیر لامپ های تخلیه در گاز (از قبیل لامپ های فلورسنت گازی بخار سدیم بخار جیوه متال هالید و غیره) با خازن های تصحیح ضریب قدرت و موتورهای با راه اندازی خازنی و نظایر آن :2 برابر جریان مصرف

کلیدهای کنترل مدارها (از جمله چراغ ها)باید هادی فاز را قطع و وصل کنند. قطع و وصل هادی خنثی برای کنترل مدار ممنوع است.

مدار کلید تک پل

ارتفاع کلید برق

نکته بعدی در مورد کلید برق و روشنایی باید به آن دقت کنید ارتفاع نصب کلید های برق می باشد.

  • برای اتاق های مسکونی ، اداری یا کار،آشپزخانه، اماکن صنعتی و مانند آن ۱۱۰ سانتی متر از کف تمام شده
  • کلیدهای دیواری حسگر تصرف متناسب با مورد مصرف لیکن از ۱۱۰ سانتی متر از کف تمام شده کمتر نباشد.
  • برای اتاق های بخش عمل ، زایمان، برای اتاق های شکسته بندی و فضاهای مشابه، در صورتی که از نوع ((ضد انفجار))نباشد 155 سانتی متر از کف تمام شده
  • کلید راه لنداز موتور 120سانتی متر از کف تمام شده
  • کلید کنترل هواکش 120سانتی متر از کف تمام شده

شدت روشنایی (لوکس)

یا شدت روشنایی (E) عبارتست از میزان شار نورانی دریافت شده توسط واحد سطح، که در آن Φ شار نوری و A اندازه سطح دریافت کننده نور است. واحد بین‌المللی شدت روشنایی لوکس  lx است.

لوکس: شدت روشنایی است که از یک شمع استاندارد در فاصله یک متری توسط سطح یک متر مربعی دریافت می‌شود (بر آن سطح تابیده میشود). واحد دیگر شدت روشنایی بنام فوت کندل است.

فوت‌کندل: شدت روشنایی است که از یک شمع استاندارد در فاصله یک فوتی توسط یک فوت مربعی دریافت شود. میزان شدت روشنایی لازم برای کاربردهای مختلف، در مراجع پیشنهاد می شود. این پیشنهادات بر اساس دقت پیچیدگی کارهایی که باید انجام شود، ارائه می گردد.

به عنوان مثال برای کارهای ساده ای مانند راه رفتن در راهرو شدن روشنایی مورد نیاز ۱۲۰ لوکس و در مورد کارهایی مانند مونتاژ ماشین ها و ابزار بسیار ریز که میزان دید انسان اهمیت زیادی دارد، شدت روشنایی بالا در حدود ۱۰۰۰ لوکس مورد نیاز است.

سطح خیابان                           ۳۰ لوکس

اطاق نشیمن                           ۱۰۰ لوکس

اطاق کار                                ۳۰۰ لوکس

سطح زمین در خورشید زمستان    ۱۰۰۰۰ لوکس

سطح زمین در خورشید تابستان    ۱۰۰۰۰۰ لوکس

سطح لوکس یا سطح روشنایینوع اتاق
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکساتاق خواب و خوابگاه‌های شبانه‌روزی
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکسکافه تریا و غذاخوری
بین ۳۳۰-۵۰۰ لوکسکلاس درس و محیط عمومی
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکساتاق کنفرانس
بین ۵۰-۱۰۰ لوکسراهرو
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکساتاق ارائه مطلب
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکسباشگاه و محل تمرینات ورزشی
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکسورزشگاه و میدان‌های بازی و سرگرمی
بین ۳۰۰-۷۵۰ لوکسآشپزخانه و تهیه غذا
بین ۵۰۰-۷۵۰ لوکسآزمایشگاه و کلاس درس
بین ۷۵۰-۱۲۰۰ لوکسآزمایشگاه و کارگاه تخصصی
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکسکتابخانه و فضای مابین قفسه کتاب‌ها
بین ۳۰۰-۵۰۰ لوکسکتابخانه و محیط مطالعه
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکسمحل تخلیه بار
بین ۲۰۰-۳۰۰ لوکسلابی و دفاتر و مکان‌های عمومی
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکسرختکن
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکسسالن و اتاق استراخت
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکساتاق تأسیسات الکتریکی و مکانیکی مانند موتورخانه یا پست‌های بازدید برق
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکسدفتر کار- مکان باز
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکسدفتر کار محیط بسته و شخصی
بین ۵۰-۱۰۰ لوکسپارکینگ و فضای داخلی
بین ۱۰۰-۳۰۰ لوکستوالت
بین ۲۰۰-۵۰۰ لوکسفروشگاه کوچک
بین ۵۰-۱۰۰ لوکسراه پله
بین ۵۰-۲۰۰ لوکسانبار و سوله
بین ۳۰۰-۷۵۰ لوکسفروشگاه بزرگ

ابزارهای اندازه گیری شدت روشنایی

لوکس متر

برای اندازه گیری شدت روشنایی ابزار هایی ساخته شده اند.در ساخت این ابزارها سعی می شود که نزدیک ترین مشخصات به چشم انسان لحاظ شود.این ابزار ها عموما لوکس متر نام دارند (هر چند ابزارهایی تخصصی تر هم برای این اندازه گیری وجود دارند).

لوکس متر ها دارای یک قطاع از کره هستند که در مقابل نور قرار می گیرند.این قطاع از کره به وسیله ابزارهایی که در آن وجود دارند شدت روشنایی را اندازه می گیرد.

عموما لوکس متر ها برای اندازه گیری نور در فاوصل نسبتا زیاد از منبع نور مورد استفاده قرار می گیرند (به دلیل بزرگی نسبی سطح اندازه گیری نور).همچنین برخی از لوکس متر ها دارای یک سری تنظیمات برای نوع منبع نور (فلورسنت ، هالوژن و …. ) هستند.

کلید برق چیست , کلید تک پل , کلید برق و روشنایی ساختمان , کلید برق و روشنایی خانه

فهرست مطالب

مقالات مرتبط
برق گرفتگی چیست؟ علائم و راه های درمانی
لیست دستمزد کارهای ساختمانی 1401 ویژه مهندسان مجری و کارفرمایان
نکات کلیدی برای طراحی و اجرای پریز برق و ضوابط کاربردی آن
سیستم اعلام حریق بیسیم چیست؟
سیستم اعلام حریق آدرس پذیر چیست؟

اشتراک گذاری :

اشتراک گذاری در facebook
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک گذاری در email

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.